Ebru Aydin

“Ik probeer op verschillende manieren maatschappelijke thema’s te bespreken”, Ebru Aydin. Ebru is onder meer een fotograaf die graag maatschappelijke thema’s belicht. Naast fotografie, is Ebru ook werkzaam als docent en gespreksleider. Daarbij heeft zij een achtergrond in sociologie. Het gesprek met de ander aangaan is voor Ebru essentieel, niet alleen in haar persoonlijke omgeving, maar ook op professioneel gebied. Ebru vindt het belangrijk om betekenisvol werk te maken die een boodschap hebben voor de samenleving en het gesprek op gang brengen.

Bij Ongezien presenteert Ebru vier foto’s van haar fotoserie: Hijabverhalen. Geïnspireerd door “De Hoofdboek” uit 2011, legt Ebru de 21 vrouwen vast, met daarbij een kort verhaal over welke hijab speciaal is binnen hun collectie en waarom ze een hijab dragen. Tijdens de lesvrije maanden heeft Ebru zich volledig op het maken van Hijabverhalen kunnen storten, waar een warme en persoonlijke fotoserie uit is gekomen. Het hele maakproces is door Ebru alleen gedaan, maar voor de programmering kreeg ze hulp van de deelnemende vrouwen en Pakhuis de Zwijger. De expositie is te zien in Pakhuis de Zwijger en samen met hen bracht Ebru de serie ook uit als boek.

Ebru begon haar fotografische carrière met een spiegelreflexcamera. Zo begon ze met het fotograferen op diverse feesten van bekenden, maar kwam er al snel achter dat ze zich wilde bezighouden met maatschappelijke thema’s. Dit inspireerde haar om onder andere de moslimvrouw in Nederland in beeld te brengen. “Wie zijn dit en wat zijn hun verhalen?”

Met haar werk hoopt Ebru vrouwen te inspireren en een moment van herkenning te geven. Ze wil weg van het stereotype beeld van de moslimvrouw, en is dan ook van plan om een vervolg te geven aan Hijabverhalen. Verder kunnen we nog een fotoserie over intergenerationele migratieverhalen verwachten. Wel zegt Ebru dat fotografie niet haar enige manier is om verhalen te vertellen, dus wie weet wat we nog allemaal kunnen verwachten.

Hijabverhalen

“Ik heb geen sjaal die een speciale betekenis heeft. Er liggen wat verschillende kleuren in mijn kast en dat is het wel. Ik kijk er ook praktisch naar; past het bij wat ik aanheb, hoe voel ik mij op die dag en waar heb ik zin in? Daar kies ik de sjaal voor mijn hoofddoek bij.

Het dragen van een hoofddoek doe ik voor God en maakt deel uit van wie ik ben. Als ik hem opdoe is het een herinnering van mijn geloof en wat dat betekent: het proberen zijn van een goed mens. De hoofddoek helpt me daar bewust van te zijn en te blijven.”

“Als ik iets meer confidence of power nodig heb, dan draag ik deze hoofddoek. Het is hetzelfde als met kleding hebt. Als je in een pak staat geeft dat een heel ander gevoel dan een joggingpak. Datzelfde heb ik met deze hoofddoek. Dat heeft te maken met de stof, de manier waarop de stof valt en met de glans die hij subtiel heeft. De kleur past ook goed bij mijn ogen. De stof is een beetje satijnachtig, wat een classy gevoel geeft. Ik draag deze hoofddoek als ik iets moet presenteren of een belangrijke meeting heb. Ik merkte dat ik dat eigenlijk best wel onbewust deed. Pas toen jij die vraag stelde, besefte ik dat ik deze keuze maak.  

Ik kom vaak op plekken terecht waar niemand anders een hoofddoek droeg. Dat was op de basisschool zo en later ook op de middelbare school. Ik was de enige leerling (van de 600 leerlingen) die een hoofddoek droeg. Ik zat op een ontzettend witte school, waar leerlingen met een migratieachtergrond op één hand te tellen waren. Op de universiteit was ik ook de enige op de campus die een hoofddoek droeg. Dit heeft ervoor gezorgd dat je altijd anders bent, maar wel positief anders. Hier is ook onderzoek naar gedaan. Wanneer er maar één persoon is die anders is, dan wordt diegene meestal wel omarmt. Je bent dan geen bedreiging voor de groep. 

Ik was het meisje met de hoofddoek, dat maakte mij uniek. Het kan ook belemmerd zijn, omdat je meer bent dan alleen het meisje met de hoofddoek. Ik denk dat ik dat compenseerde door altijd top van mijn klas te zijn…altijd overachieving te zijn. Dat komt voor een gedeelte ook door hoe mijn vader ons opgevoed heeft. Een 8 was niet voldoende, je moest voor een 10 gaan. Ik wilde mezelf bewijzen…ongeacht mijn hoofddoek. Ik koppel dat niet meer aan elkaar. Ik focus me nu vooral op het maken van positieve impact.” 

“Wit is mijn lievelingskleur. Het doet me ook denken aan een onbeschreven blad. Dat is hoe Allah ons heeft geschapen. Wit is ook een kleur wat terugkomt in mijn geloofsbeleving, bijvoorbeeld in de hadj, het licht van God en het Paradijs. Ik draag witte jurken en hoofddoeken vooral op speciale (religieuze) gelegenheden. Bijvoorbeeld tijdens het geboortefeestje van mijn kleinzoon Idris. Deze stijl qua hoofddoek doe ik ook alleen met speciale gelegenheden. Dagelijks draag ik hem simpel.

Ik ben grootgebracht bij een pastoor in een klooster in Indonesië. We gingen verhuizen en kwamen naast een moskee te wonen. Ik hoorde de azan (gebedsoproep) en was altijd heel ontroerd. Ik was heel nieuwsgierig naar wat het was en ging naar de moskee. Ik heb iemand ontmoet die mij heeft leren bidden en de Koran te lezen. Ik heb daarna de shahada (de geloofsgetuigenis) uitgesproken. Op dat moment was ik negen jaar. Uiteindelijk zijn mijn ouders ook bekeerd tot de islam.

De hijab is voor mij een vorm van overgave, want islam is overgave. Dit is iets tussen mij en Allah. Ik heb het nooit opgedrongen aan mijn dochters. Ik probeer een voorbeeld te zijn, zonder dat ik het opleg. “

“Deze hoofddoek draag ik alleen tijdens speciale gelegenheden. Ik heb hem ooit laten maken voor de bruiloft van mijn neefje. Ik heb hem ook gedragen op de bruiloft van mijn andere neefje. Ik droeg deze hoofddoek toen mijn dochter het huis uitging op haar bruiloft. Ik heb het ook gedragen toen haar hand werd gevraagd werd, dus vandaar dat ik deze hoofddoek associeer met bijzondere momenten.

Dit ook mijn lievelingskleur. Deze kleur vond ik altijd wel bijzonder, maar door het te dragen van deze hoofddoek krijgt het steeds meer een gevoel. Door de momenten dat je hem draagt, bouw je een geschiedenis op met een hoofddoek. Ik zou willen dat deze hoofddoek naar mijn dochters gaat. Of ze hem nou wel of niet dragen. Het heeft voor mij wel een hele bijzondere betekenis, maar dat heb ik ook met een bepaalde tas of een andere hoofddoek. In één flits komen alle herinneringen naar boven: alle mooie momenten, de bruiloften, mijn familie.

De hoofddoek is mijn persoonlijkheid, het maakt mij compleet. Alhoewel er andere dingen in de islam belangrijker zijn, zoals de vijf zuilen, dan vind ik het alsnog belangrijk om mezelf naar buiten presenteren van: dit ben ik. Dit ben ik en ik ben compleet. Niet zozeer om te laten zien dat ik moslima ben. Wat ik wel door de jaren heen heb gemerkt is dat de buitenwereld een bepaald oordeel heeft over jou. Als ze het durven uit te spreken, dan is dat vaak onderdrukking. Ik vind het persoonlijk juist een kracht, vooral in deze maatschappij. Durf een hoofddoek te dragen en durf jezelf te zijn, dat is juist krachtig.  Want de meerderheid van de vrouwen draagt geen hoofddoek, dus je zit in een uitzonderlijke positie.

Mijn achtergrond is onze allereerste bijzondere aankoop voor ons huis, alweer 25 jaar geleden. Een Turks tapijt, wat we als kunst hebben hangen in ons huis. Ik krijg een thuisgevoel als ik naar dit tapijt kijk.”